Wstęp
Bitwa pod Paoli, znana również jako masakra w Paoli, miała miejsce 21 września 1777 roku i była kluczowym wydarzeniem w trakcie kampanii filadelfijskiej podczas amerykańskiej wojny o niepodległość. Starcie to odbyło się w pobliżu miejscowości Paoli, położonej w stanie Pensylwania, zaledwie cztery mile od obozu dowodzonego przez generała Williama Howe’a. W wyniku tej bitwy oddziały brytyjskie, dowodzone przez generała Charlesa Greya, odniosły znaczące zwycięstwo nad brygadą generała Anthony’ego Wayne’a, co miało dalekosiężne skutki dla dalszego przebiegu wojny.
Geneza starcia
20 września 1777 roku, generał Anthony Wayne dowodził brygadą liczącą około 1500 żołnierzy, która zajmowała pozycje w Paoli. Jego celem było zabezpieczenie taborów oraz obrona przed ewentualnym atakiem ze strony Brytyjczyków, którzy mogli zdecydować się na przekroczenie rzeki Schuylkill. W odpowiedzi na te ruchy, generał Howe postanowił wysłać w nocnym ataku swoje siły pod dowództwem Charlesa Greya, aby zlikwidować zagrożenie ze strony Wayne’a.
Greya wspierały trzy regimenty piechoty, a także odwód składający się z dwóch regimentów podpułkownika Thomasa Musgrave’a. Kluczowym elementem planu Greya było zaskoczenie przeciwnika; aby uniknąć wykrycia przez czujników Wayne’a, nakazał on zdjęcie krzesiw z zamków karabinów oraz osadzenie bagnetów. Dzięki przygotowaniom i lokalnemu wsparciu ze strony lojalistów brytyjskich, udało mu się w nocy przemieścić do obozu wojsk amerykańskich.
Przebieg bitwy
Kiedy oddziały Greya dotarły do obozu Wayne’a, ten zdążył już zorganizować dodatkowe patrole i podwoić wartowników. Mimo tych środków ostrożności, Brytyjczycy zdołali wyeliminować czujki amerykańskie i niespodziewanie zaatakowali oboz. Rozpoczęła się gwałtowna walka wręcz, której przebieg był niezwykle dramatyczny. Żołnierze Wayne’a znajdowali się w trudnej sytuacji – wielu z nich nie miało bagnetów, co ograniczało ich możliwości obrony.
Podczas starcia Wayne próbował przegrupować swoje siły i wycofać działa. Mimo chaotycznej sytuacji udało mu się uratować część swojego kontyngentu; jednakże straty były znaczące. Amerykanie stracili 53 żołnierzy zabitych na polu walki, a 100 zostało rannych. Dodatkowo 71 ludzi trafiło do niewoli. Z drugiej strony straty Brytyjczyków były znacznie mniejsze – zaledwie 6 zabitych i 22 rannych.
Skutki bitwy
Po zakończeniu walki Charles Grey dołączył do Howe’a, a jego działania zostały docenione przez przełożonych. Otrzymał przydomek „bezkrzesiwowego” Greya za skuteczność swojego ataku i umiejętność przeprowadzenia nocnego natarcia. Zwycięstwo Brytyjczyków pod Paoli miało poważne konsekwencje dla morale armii amerykańskiej oraz dla dalszej strategii wojskowej obu stron konfliktu.
Dla Anthony’ego Wayne’a porażka ta była trudnym doświadczeniem. Został postawiony przed trybunałem wojskowym w celu wyjaśnienia okoliczności klęski. Chociaż pojawi
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).