Zygmunt Lercel – Życie i Działalność
Zygmunt Lercel, znany pod pseudonimami „Siwiński” i „Z-24”, to postać, której życie w dużej mierze zdeterminowane było przez burzliwe wydarzenia XX wieku. Urodził się 2 maja 1921 roku we Włocławku, w rodzinie o tradycjach legionowych. Jego ojciec, Mieczysław Lercel, był żołnierzem II Brygady Legionów Polskich, co mogło wpłynąć na patriotyczne wychowanie syna. Zygmunt miał trzech rodzeństwa i w młodości wykazywał aktywność społeczną, będąc członkiem organizacji „Sokół”, promującej wartości patriotyczne i sportowe wśród młodzieży.
Wczesne życie i wojenne losy
Przed wybuchem II wojny światowej Zygmunt ukończył gimnazjum salezjańskie w Aleksandrowie Kujawskim. Gdy nastała kampania wrześniowa 1939 roku, jako ochotnik wstąpił do 14 pułku piechoty, gdzie wziął udział w walkach z niemieckim najeźdźcą. Już 3 września 1939 roku, jako wartownik, zdołał powstrzymać niemieckich sabotażystów przed podpaleniem koszar we Włocławku, co przyniosło mu odznaczenie za bohaterstwo. Po pewnym czasie został jednak wzięty do niewoli przez Niemców, z której szybko udało mu się wydostać.
Okres okupacji i działalność w Armii Krajowej
W trakcie okupacji niemieckiej Zygmunt Lercel prowadził sklep spożywczy w Warszawie. Równocześnie związał się z Związkiem Walki Zbrojnej, a później z wywiadem Armii Krajowej. W 1941 roku zawarł małżeństwo z Sabiną Rybińską. Po wojnie twierdził, że jego współpraca z niemiecką policją kryminalną Kripo była wymuszona przez przełożonych z Armii Krajowej, którzy chcieli wykorzystać go jako informatora o ruchach niemieckich jednostek wojskowych. Jednak brak dokumentów potwierdzających tę wersję budzi wiele wątpliwości.
Służba w Kripo i dezerterowanie
W końcu lipca 1944 roku Lercel zgłosił się do niemieckiej policji kryminalnej, gdzie zajmował się tropieniem ukrywających się Żydów oraz brał udział w egzekucjach. Po odnalezieniu swojej rodziny po powstaniu warszawskim postanowił zdezerterować z Kripo i przenieść się do Łodzi. W 1945 roku opuścił Polskę i udał się do Włoch, gdzie wstąpił do 2 Korpusu Polskiego.
Działalność w II Korpusie Polskim
W stopniu podporucznika Lercel służył w 3 Dywizji Strzelców Karpackich. Podczas pobytu we Włoszech przeszedł kurs dla oficerów informacji i propagandy oraz podjął współpracę z wywiadem brytyjskim. Marzył o sprowadzeniu żony do siebie, jednak jej przyjazd okazał się niemożliwy. W rezultacie zaczął współpracować z Misją Wojskową rządu lubelskiego, co zostało jednak wykryte przez kontrwywiad jego jednostki.
Powroty do Polski i działalność operacyjna
Po dekonspiracji Lercel wrócił do Polski, gdzie został tajnym współpracownikiem Głównego Zarządu Informacji (GZI). Przyjął pseudonim „Siwiński”, nawiązując do nazwiska matki. Otrzymał dokumenty legalizacyjne oraz legitymację oficerską podającą go za kapitana.
30 grudnia 1946 roku został odznaczony Kr
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).