Zamek graniczny Janowiec – historia i znaczenie
Zamek graniczny Janowiec to fascynująca budowla zlokalizowana w malowniczej okolicy nad rzeką Brzeźniczanką, znaną także jako Młynówka. Powstał on w połowie XV wieku na wschodniej granicy księstwa żagańskiego, w rejonie łączącym trzy wsie: Bobrzany, Janowiec oraz Chichy. Zamek znajduje się zaledwie 200 metrów od drogi krajowej nr 12, która prowadzi ze Szprotawy do Żagania, co czyni go łatwo dostępnym miejscem dla turystów oraz miłośników historii.
Geneza zamku i jego budowniczy
Budowa zamku rozpoczęła się w 1462 roku, kiedy to tereny te znajdowały się w rękach rodu von Nechern. Najbardziej znanym przedstawicielem tego rodu był Zygfryd von Nechern, starosta żagański, który miał wpływ na rozwój majątku. Po śmierci Zygfryda, dobra dziedziczyli jego potomkowie – Gerwazy oraz Franciszek, a także Zygfryd (Seifried), który najprawdopodobniej był odpowiedzialny za budowę zamku. Prace budowlane przypisuje się okresowi między 1541 a 1543 rokiem. W ciągu lat zamek przeszedł wiele zmian, a jego historia jest w dużej mierze związana z kolejnymi właścicielami.
Zamek w rękach rodziny von Kittlitz
W 1593 roku zamek oraz przyległe wsie zostały sprzedane baronowi Dietrychowi von Kittlitz z Małomic. Ten okres przyniósł wiele istotnych informacji o zamku, a opisy z tamtych czasów wskazują na jego rozwój i znaczenie. W 1635 roku obiekt nazywano folwarkiem średnim, natomiast w 1680 roku już jako zamkiem janowieckim (Johnsdorfer Schloss). Po śmierci Dietrycha majątek przeszedł w ręce jego syna Karola von Kittlitz, a następnie jego braci Zygfryda i Zygmunta. W trudnych czasach zarazy w 1656 roku zamek stał się siedzibą żagańskiej kancelarii rządowej.
Przemiany oraz upadek zamku
W 1687 roku majątek przeszedł w ręce rodziny von Redern, a od 1778 do 1945 roku znajdował się pod zarządem rodziny zu Dohna, która władała Małomicami i Chichami. Po zakończeniu II wojny światowej zamek został przejęty przez Państwowe Gospodarstwo Rolne i przez pewien czas użytkowany w celach rolniczych. Niestety, w 1960 roku obiekt uległ poważnemu pożarowi, co doprowadziło do jego opuszczenia. Choć pożar nie zniszczył całkowicie budowli, pozostawił ją w stanie ruiny.
Renowacja i obecny stan zamku
W latach 1979-1980 przeprowadzono prace zabezpieczające z funduszy konserwatorskich, które miały na celu ochronę pozostałości zamku przed dalszym niszczeniem. W 1983 roku obiekt przeszedł w ręce prywatne, co zapoczątkowało kolejne prace remontowo-adaptacyjne. Mimo tych starań zamek pozostaje obecnie w stanie ruiny i wymaga dalszych działań konserwatorskich.
Architektura zamku
Architektura zamku granicznego Janowiec jest interesująca i zróżnicowana. Można wyróżnić dwie główne fazy budowy: pierwsza pochodzi prawdopodobnie z koń
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).